De kosmos van Vangelis

Ik zie mijzelf nog zitten voor de pick-up van mijn oom. (Meteen al een zijstapje: de jongste broer van mijn vader voelde nooit echt als ‘oom’. Ik heb ‘m nog nooit oom genoemd. Een oom was oud en Henry is slechts zeven jaar ouder dan ik.) Hij had ‘gekke’ platen. Althans, ik vond ze gek. Ze klonken heel anders dan de platen die ik op de radio hoorde. Deze gekke platen werden dan ook niet op de radio gedraaid. Ik hoorde ze alleen maar bij ‘mijn oom’. Het waren mijn kennismakingen met ‘Tubular Bells’ van Mike Oldfield, maar ook met Vangelis en Jean Michel Jarre. Op de een of andere manier raakte ik vooral gefascineerd door het werk van die bebaarde, tikje mysterieuze Griek die onaardse geluiden toverde uit zijn instrumenten.

Mijn favoriete plaat was ‘Spiral’ en dan vooral de track Dervish D. Op de hoes stond dit tekstje: ‘Inspired by the Dervish dancer who by his whirling realises the spiralling of the universe’. Het universum was van meet af een centraal thema bij Vangelis en je moet enigszins thuis zijn in kosmische termen om de titels te kunnen duiden – en daarbij de muziek. Muziek als soundtrack onder de kosmos, want dat is de muziek van Vangelis. Voor velen is hij de grondlegger van de ‘New Age’, maar daarmee doe je de man toch echt te kort. De invloed van Vangelis reikt veel verder, al weten heel veel mensen dat niet.

Toch zullen veel mensen werk van hem kennen. ‘Chariots of Fire’. Hij won er zelfs een Oscar voor in 1981. Hij won een Golden Globe voor de soundtrack van ‘Blade Runner’. Meer bekend en zelfs een gigantische hit in ons land: ‘Conquest of Paradise’, de soundtrack voor de film 1492 en later het anthem voor het WK voetbal in 2002. In menig natuurfilm is muziek van Vangelis gemonteerd, vaak uit ‘Antartica’ dat op zich al filmmuziek was. En natuurlijk ‘State of Independence’ dat vrijwel iedereen alleen kent van de hit die Donna Summer met het nummer had. Maar het origineel staat – meer dan acht minuten lang – op ‘The Friends of Mr. Cairo’, een album dat hij samen met Jon Anderson maakte. Die samenwerking met Anderson ontstond uit een kortstondig avontuurtje waarin de Griek Rick Wakeman als toetsenist bij Yes verving. Dat werd geen succes. Jon en Vangelis daarentegen wel met een paar grote hits zoals ‘I Hear You Now’ en ‘I’ll Find My Way Home’. Die laatste had ik zelfs als single, met ‘Back to School’ als B-kantje.

Voor mij begon het dus met ‘Spiral’, destijds zijn derde soloplaat na zijn vertrek uit Aphrodite’s Child, het bandje waar die andere beroemde Griek – Demis Roussos – in zong (hun grootste hit was ‘Rain and Tears’).  Sinds die tijd ben ik de man blijven volgen, tot ongeveer 2004. In dat jaar maakte hij de soundtrack voor ‘Alexander’ en dat was het laatste dat ik qua nieuw werk van hem hoorde. Volgens de discografie maakte hij in 2012 nog muziek voor de documentaire ‘Trashed’, maar een echte nieuwe soloplaat zou er niet meer inzitten. De laatste echte soloplaat was Mythodea uit 2001. Tot deze week.

Deze week verscheen ‘Rosetta’ en daarmee blijft de inmiddels 73-jarige Vangelis de kosmos trouw . Je ziet het al aan een titel als ‘Albedo 0.06’, dat een vervolg is op het album ‘Albedo 0.39’. Albedo is het weerkaatsingsvermogen van een planeet of hemellichaam. Albedo 0.39 is het albedo van de aarde, 0.06 dat van de maan. Rosetta zelf verwijst naar de Rosetta-missie van de European Space Agency (ESA). Rosetta werd in 2004 gelanceerd. Als alles goed gaat zal de Philae-sonde die met Rosetta meereist, op 30 september landen op de komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko: het moment staat afgebeeld op de hoes. Het idee voor een eerbetoon aan de missie ontstond in 2014, na een videogesprek tussen Vangelis en ‘onze’ André Kuipers.  Waarmee eigenlijk wel is aangetoond dat de multi-instrumentalist in ons land waarschijnlijk nog steeds de grootste fanbase heeft. Al heel lang. Kijk maar eens naar de beelden die in 1991 zijn gemaakt tijdens zijn enige concert dat hij in ons land gaf (http://www.dailymotion.com/video/xlnqda_vangelis-eureka-live-at-rotterdam-1991-hd_music).

Ik hoor – ook en zeker na Rosetta – nog steeds bij die fanbase.